Fernijde staveringshifker yn Drinte

april 15, 2012 17:46

BEILEN – Freed 27 jannewaris ll. is de Drèentse spellingnaokieker ferskynd. It is de twadde staveringshifker yn de jonge skiednis fan de pc dy’t skriuwers fan it Drintsk ta har foldwaan krije. Deputearre Munniksma naam de earste stick oan en stelde dy mei yn wurking.

In presintaasjemiddei op it provinsjehûs yn Assen mei eigenkomponearre Drintske lietsjes fan Ineke de Jong der omhinne waard koart ynlaat troch direkteur Germs fan it Huus van de Taol,  it ynstitút foar de streektalen fan Drinte yn Beilen. Streektaalman Darwinkel joech in oersjoch fan de Drintske staveringsskiednis en die it offisjele oerlangjen oan de deputearre. Dêrop hold pref. R. van Hout, heechlearaar tapaste taalwittenskip en fariaasjelinguïstyk yn Nimwegen, in lêzing oer streektaal en multymedia. Ta beslút joegen de sprekkers mei-inoar in demonstraasje fan de nije staveringshifker.

Lykas Fryslân ken Drinte in steatestavering. Nei in proeftiid mei in priuwke fan hânlieding yn in boekje hawwe provinsjale steaten yn 1987 de útarbeide regeling autorisearre Drentse spelling; een handleiding voor de schrijfwijze van de streektaal. It wie in publikaasje yn pocketfoarm fan de doetiidske kultuerried Het Drents Genootschap, en Het Drentse Boek yn Beilen jout it noch altiten út. De “ienheidsspelling” is sadanich opset, dat alle dialektfarianten yn Drinte dy brûke kinne sûnder dat hja ta in ienheidstaal twongen wurde.

As jo Drintsk op de pc skreaunen, koenen jo fan 1994 ôf by ferlet in staveringshifker op diskette oantuge. Sintrum Drentse Taol – nei fúzje no it gruttere Huus van de Taol – hie de Spellingcontrole Drents WP 5.1 ûntwikkele. Mei’t der njonken de âldere “Drenthecursussen” (yn regionale farianten) yntinsive “Drentse spellingscursussen” út ein gongen binne, kaam der ek in wakkeren fraach nei in hjoeddeisk digitaal helpmiddel foar it tekstferwurkjen. Langer brûke de measten Wurd of in ôflieding derfan, dat it waard tiid en kom mei in gaadlike staveringshifker, en wol op USB-stick.

De checker tsjut ûnder it typen ôfwikings en flaters yn de stavering oan en jout ferbetterútstellen. As de skriuwer op ynternet oansletten is, kin er as de Drèentse spellingnaokieker oanstiet, ek ynspiraasje en alternativen út it grutte Woordenboek van de Drentse Dialecten opdwaan. In keppeling (link) lit him streekrjocht “on line” ta it wurdboek yn. De noarm foar de skriuwwize bliuwt yn alle gefallen de boppeneamde hânlieding wêrneffens’t de wurdlist fan de stick gearstald woarn is.

De Drintske staveringshifker jildt € 10,=; te bestellen by it Huus van de Taol, 0593 37 10 10, <info@huusvandetaol.nl >.

april 15, 2012 17:46